Furonkül/Karbonkül
Furonkül/Karbonkül, çıban olarakta bilinen bir deri enfeksiyondur. Bakteriler, kıl kökü ve yaÄŸ bezi kanalına girerek, basit bir enfeksiyondan yaÅŸamı tehdit edecek kadar ÅŸiddetli klinik tablolara yol açabilirler. En sık boyun, ense, kalça, kol ve bacaklarda görülür. Diyabetiklerde ve obezlerde daha sık ortaya çıkar. Kaşıntı, aÄŸrı ve ÅŸiÅŸlik olabilir.
Furonkül/Karbonkül nasıl oluÅŸur, belirtileri nelerdir?
SaÄŸlıklı insan derisi, hastalık yapan bakteri, virüs ve mantarlara karşı çeÅŸitli yollarla bariyer oluÅŸturur. Bariyer bozulduÄŸunda bakteriler, deri ve mukozadan giriÅŸ yapar. Kısa bir süre içerisinde bir ya da birden fazla kıl kökü etrafında birkaç cm çapında sert, aÄŸrılı, kırmızı bir ÅŸiÅŸlik ortaya çıkar. Bu apsenin dış merkezinde koyu renkli tıkaç, içerisinde ise bakteri, kan ve ölü deri hücrelerinden oluÅŸan bir sıvı vardır. Zamanla büyür, gerginleÅŸir ve aÄŸrısı artar. Genellikle boyun, yüz, ense, omuz, meme ve kalça bölgesine yerleÅŸim gösterir. Birden fazla kıl kökü tutulmuÅŸsa furonküloz adını alır. SaÄŸlıklı genç bireylerde görülse de yaÅŸlı, obez, bağışıklık sistemi zayıf ve diyabeti olanlarda daha sık saptanmaktadır. Enfeksiyon deri altı yaÄŸ dokusunu etkilemiÅŸse karbonkül olarak tanımlanır. Daha çok kalça, sırt ve boyunda görülür. AÄŸrı, ateÅŸ, genel durum bozukluÄŸu yapabilir, genellikle iz bırakarak iyileÅŸir.
Furonkül/Karbonkül kimlerde daha sık görülür?
• YaÅŸlılar
• Obezler
• Diyabet hastalığı olanlar
• Bağışıklık sistemi zayıf bireyler
• Bozuk hijyenik koÅŸullarda yaÅŸayanlar
• Sıcak ve nemli iklimlerde yaÅŸayanlar
• Kronik deri hastalığı olanlar
• Böbrek ve karaciÄŸer hastalığı olanlar
Furonkül/Karbonkül nasıl tedavi edilir?
Hastanın istirahat etmesi saÄŸlanmalı, kısa aralıklarla takip edilmelidir. Absenin olgunlaÅŸmasını saÄŸlamak için sıcak pansuman uygulanır, olgunlaÅŸan abse kesi yardımı ile boÅŸaltılır. Antiseptikler, antibiyotikli kremler, ağızdan geniÅŸ etkili antibiyotikler, aÄŸrı kesiciler kullanılır. Tekrarlayan furonkül olgularında burunda etken bakterinin taşıyıcılığı araÅŸtırılır, gerektiÄŸinde tedavisi yapılır. Tedavi süresi 2-3 haftayı bulmaktadır. Tedaviye uyumun önemi hasta ve yakınlarına açıklanmalıdır.
Furonkül/Karbonkül hastalığında önemli noktalar
• Hastalığın belirtileri ortaya çıktığında en kısa sürede dermatologa baÅŸvurulmalıdır.
• Enfeksiyonun yayılmasına neden olacağından abse sıkılmamalı, olgunlaÅŸmadan boÅŸaltılmaya çalışılmamalıdır.
• Furonkül/Karbonkül iyileÅŸene kadar pansumana devam edilmelidir.
• Takip ve tedavisi uygun ÅŸekilde yapılmayan hastalarda enfeksiyonun kemik, akciÄŸer ve beyine geçiÅŸ gösterebileceÄŸi akılda tutulmalıdır.
• Korunmak için ÅŸahsi eÅŸyaların paylaşılmamasına, hijyen kurallarına dikkat edilmesine özen gösterilmelidir.